Terugblikken met Andries de Vries

Tegen Oudjaar wordt door iedereen even teruggeblikt op hoogtijdagen van het afgelopen jaar. De Beemster Bengel wil er één gebeurtenis uithalen, namelijk de Beemster Cultuurprijs en dan ook speciaal de nominatie van Andries de Vries daarvoor. Nee, het bleef voor hem bij de nominatie en een mooi boeket bloemen, want de bandeonist met internationale faam, Carel Kraaijenhof, stak alle genomineerden (7) de loef af.
Toch is wat De Vries voor de Beemster gemeenschap heeft gedaan zeker niet minder te waarderen. Jarenlang is hij immers al bezig de geschiedenis van de polder, zo vanaf het begin van de 20ste eeuw bij elkaar te brengen. Kranten- en tijdschriftberichten knipt hij uit en hij verzamelt foto's uit de oude, maar ook uit de wat nieuwere doos.

Ruim dertig ordners
Hij plakt die allemaal in ordners, meestal op volgorde van binnenkomst, zodat het bekijken van een album een bonte verzameling van nieuwsgaring oplevert, die een hele eeuw kan bestrijken. En het komt voor dat dit allemaal op één pagina door elkaar staat. Geen archivering naar datum of alfabetisch dus, maar daarom wel vaak heel boeiend. Inmiddels staan er bij hem zeker dertig van die ordners op de plank.
En elke dag komt er wel weer wat bij, want nog steeds krijgt hij onderwerpen aangedragen van oud-Beemsterlingen of hij heeft op een beurs weer wat foto's opgescharreld.

Open Dag Beemster

Zijn verzameling is voor een iedereen te bekijken tijdens de Open Dag Beemster of de ouderenmiddag van de Beemster Feestweek. Dan zit hij achter zijn tafeltje, waar bij het zien van al die foto's natuurlijk oude herinneringen opborrelen of nieuwe nieuwtjes worden uitgewisseld. Meestal doet hij daarbij ook weer informatie voor zijn archief op, die hij ogenblikkelijk noteert. Onbekende personen op de foto's in zijn albums krijgen dan vaak een naam en de verstrekte gegevens worden bij de betreffende foto's of artikelen geplaatst. Zijn werk is bijzonder waardevol en hij gaat er nog steeds stug mee door. Maar als hij eens een punt achter zijn activiteiten gaat zetten, dan stelt hij zijn archief ter beschikking van het Historisch Genootschap Beemster, Museum Betje Wolff.

't Eiland
Het is leuk om door zo'n album te bladeren en daarom wordt bij het scheiden van de markt van 2006 Andries nog even in het zonnetje gezet en hoe kan dat beter dan een paar bladzijden uit zijn archief archief te halen. En voor deze gelegenheid is een stukje geschiedenis er uit gelicht over een stukje Middenbeemster, dat een halve eeuw geleden verdween, maar waar Beemsterlingen het in hun gesprekken nog vaak over hebben: 't Eiland!. Eigenlijk valt er niet zoveel aan toe te voegen. Elke foto heeft zijn eigen verduidelijkende tekst, die hier voor het gemak maar is overgetikt. .

De bewoners van 't Eiland
Een zomerse dag omstreeks de vijftiger jaren van een oud - niet meer bestaand - stukje Middenbeemster. Dit is de voorzijde van het toenmalige buurtje 't Eiland. Het staat op de kaart van Middenbeemster ingetekend rond 1900 en heeft tot in de zestiger jaren bestaan. (thans staat hier het postkantoor.
In de woning links woonde destijds de familie Struving; rechts de familie Koppes. In de vrijstaande woning de familie Draaijer. Daarachter bevonden zich nog een aantal woningen en een schuur (eertijds veestalling) waarin groenteboer "de Mol", J.Molenaar, zijn handel had staan. Door de steeg kwam men op het weiland van veehouder P.Met.

Plattegrond
De Vries heeft de situering van de huisjes en opstallen zoals die indertijd op het legendarische buurtje 't Eiland hebben gestaan, ingetekend. Het was een klein buurtje aan de westkant van het dorp. Nu staan hier de gebouwen van de Technische Dienst Beemster, het postkantoor-sorteerinrichting en het pand, waarin tot enkele jaren geleden Univé OVTB zetelde. Thans resideert hier het adviesbureau van J.Dings. (Zo'n dertig jaar geleden was hier trouwens nog een dependance van de MAVO-school gevestigd, red.)

De nrs. 1 t/m 9 zijn woningen; nr. 10 was eerst een stal en later in gebruik als schuur en opslagruimte voor groenteboer Jan Molenaar. Nr. 11 was het ‘huisje boven de sloot’, verdeeld in drie ‘appartementen’, voor alle bewoners van dit buurtje. Nr. 12 werd bewoond door één gezin en behoorlijk eigenlijk al niet meer tot ’t eiland. Tussen 4 en 5 was een overdekte steeg (het dak liep door), met aan de westkant een deur. De sloten worden aangegeven door groene strepen.

De bewoners

We schrijven het jaar 1948. Peterolieboer (ja, dit woord is goed geschreven – vrijwel niemand sprak over petroleum) Cor Molenaar (woning nr. 6) heeft een maagbloeding gehad. De buurmeisjes (woning nr. 7) en zusjes Sien en Nel Muntjewerff besluiten dat de verkoop toch door moet gaan. Dus wordt de hele handel opgehaald uit het pakhuis in ’t Kerkebuurtje’.	Mogelijk is het een zondag, omstreeks 1960, als drie illustere bewoners van dit buurtje op hun paasbest poseren. Het zijn vlnr: Cor Molenaar, Jan Koppes en Jan Haster. Zij staan voor het huis van de familie Koppes. De familie Haster woonde daarachter (nr. 9) terwijl de familie Molenaar om de hoek woonde (nr.6) In de woning rechts woonde het echtpaar Draaijer.
Een foto, mogelijk uit de vijftiger jaren vlnr: meisje Bos (geen voornaam bekend), Martha Doets, Jannie Haster, Atie Doets, Aafje Struving en Fietje Dootjes. (Ook op de foto 't huisje boven de sloot)	Deze foto is van voor de oorlog. Achter: vlnr mevrouw de Vries (haar man was brongasfitter), Jantje Molenaar, Carolien de Vries en haar moeder. Voor: mevrouw Leegwater, met haar zoontjes Cor en Arie (in het midden) en Aagje Molenaar rechts. De overige kinderen zijn nog onbekend.