 |
 |
| Het tuindersbedrijf van de familie Van Berge |
Doosjes met zaadjes voor de tentoonstelling |
| |
|
| Maar Museum Westerhem herbergt nog meer prachtige miniatuur objecten van Dirk. Zo maakte hij de schitterende houten groentekar, waarmee vroeger langs de deuren gevent werd. Het is een bijzonder genoegen de details in de vorm van groenten en fruit, te bekijken. De laatste aanwinst is die van de brongasketel in het klein die in de 'zomerstal' staat. Deze wordt bij rondleidingen gebruikt om de werking van dit apparaat, waarvan een nieuwe, maar exact gemaakte kopie van een gasbronketel op ware grootte buiten op het erf staat, uit te leggen. (zie ingebruikname gasbronketel bij Museum) |
| |
|
 |
 |
Volgeladen groentekar |
Miniatuur van de brongasketel |
| |
|
| Naar aanleiding van het bovenstaande werd een afspraak met Dirk gemaakt voor gesprekje bij hem thuis aan de Wormerweg. Het stukje Wormerweg biedt een heel landelijk tafereel waar weinig verkeer passeert. Een beetje een paradijs met veel koeien rustig grazend in de wei ver weg de horizon. Het erf voor de de tuindersstolp van de familie van Berge verraadt al waarmee Dirk, maar ook zijn broer Piet graag mee bezig zijn: miniatuur molens maken. Tijdens de Open Dag Beemster is dit één van de plekken waar veel publiek langs komt. Zo telde van Berge meer dan 800 bezoekers, die vol enthousiasme de diverse soorten miniatuurmolens kwamen bekijken. |
| |
|
 |
 |
Landelijk! |
Het erf van Dirk en Piet van Berge |
| |
|
Baggervaartuig met carousel
Na een inleidend praatje werd het bezoek meegetroond naar één van de niet meer op dit voormalige tuindersbedrijf voor agrarische doeleinden gebruikte kassen, waarin Dirk zijn miniatuurvoertuigen heeft staan. Hij maakt vooral miniaturen van historische karren, rijtuigen, molens en waterwerken, zoals de hieronder afgebeeld tredmolenschuit, waarmee in het verleden de Amsterdamse grachten werden uitgebaggerd. |
| |
|
 |
 Er liepen twee paarden aan een carousel, die het rad in beweging brachten.
Het was niet helemaal mogelijk van bovenaf de schoepen te fotograferen. |
De carouselbaggermolen |
Detail van de baggermolen |
| |
|
Boerenwagens
Daarna liet Dirk de afbeelding historische voertuigen zien: een oude boerenwagen, zoals die sinds vervlogen tijden op het platteland gebruikt werden om de oogst binnen te halen of andere vervoersdiensten te verrichten. Prachtig was ook de beestenwagen zoals die vroeger gebruikt werd om vee te vervoeren. Opvallend is de blauwe kleur, maar gezien de precies waarmee de van Berge zijn miniaturen vervaardigt, alleszins aannemelijk. |
| |
|
 |
 |
Miniatuur van oude boerenkar |
Miniatuur van een veewagen |
| |
|
Karren
Voertuigen voor bezorging. Daar stonden er ook twee prachtexemplaren van: een voor de melkbussen en één voor de bakker, die tevens kruidenierswaren als handel had. Net zo als de hier al bovengetoonde groentekar zijn deze handelsvoertuigen eveneens het bekijken waard. Je zou er zo mee willen gaan spelen, maar ze staan netjes weggezet in een vitrine. |
| |
|
 |
 |
Kar met melkbussen |
Kar met bakker- en kruidenierswaren |
| |
|
Overhaal
Vroeger toen nog veel vervoer over water plaatshad stuitten de schepen vaak op barricades omdat er niet overal ophaalbruggen waren. Een oplossing werd gevonden in het plaatsen van een overhaal, waardoor schepen van de ene vaart in de andere konden worden gehesen. Daar was een groot rad voor nodig. Het schip werd aan een ketting gehangen en over de dijk in een ander vaarwater overgeheveld, waarna het zijn weg kon vervolgen.
Wie meer over overhalen (in de Beemster wil weten) kan eens op de website van Michiel Hooijberg www.poldersporen kijken.
Ter verduidelijking hoe het vroeger ging, hieronder een oude foto van een overhaal. |
| |
|
 |
|
Miniatuur van een overhaal |
Een oude foto van een overhaal |
| |
|
Papiermolen
De watermolens buiten op het erf zitten dus prachtig in de verf, maar soms behoeven de miniaturen wel eens een grote opknapbeurt, zeg maar restauratie. Dat was het geval met de papiermolen, die in de wacht staat voor een grondige opknapbeurt. De kap was er al afgehaald, zodat de hamertjes, waarmee op vodden werd geklopt, tot het tot een brei was veranderd werd als een natte kledder geschept en op een grote zeef gelegd om te drogen. Zo ontstaat handgeschept papier. Deze papiermolen moest op veel onderdelen van nieuw hout worden voorzien. Gelukkig heeft van Berge niet zulke grote partijen nodig om de boel op te knappen, maar het hout moet wel van een hele knappe kwaliteit zijn. |
| |
|
 |
 |
| In een papiermolen werden vodden verwerkt. |
De hamertjes die de vodden tot pap sloegen |
| |
|
| Tenslotte werd een rondje langs de molens op het erf gemaakt, waarbij ook Piet van Berge zich aansloot. Het maken van de miniaturen is ook zijn hobby geworden. Sinds 1970 zijn de broers er al mee bezig. Ze zijn lid van een speciale club waar ze vaak werktekeningen van krijgen, maar zelf kunnen ze ook wel ontwerpen maken en zo zitten ze in de lange winteravonden gezellig samen te knutselen. Er staan molens met schoepen en met een vijzel en een Tjasker, een Friese windmolen. Zo opgesteld op het erf stellen de gebroeders Dirk en Piet van Berge de voorbijganger dan ook in staat om hun fraaie werkstukken te bewondere |
| |
|
|
 |
Het erf met de miniatuur watermolens |
De trots van Dirk van Berge |
| |
|
 |
 Het staat allemaal 'gnappies' in de verf, want als je dat niet bijhoudt, wordt het wel snel aangetast door de weersomstandig-heden. Afijn, dat werk is natuurlijk voor Dirk met zijn jarenlange schilderservaringeen kolfje naar zijn hand. n. |
| Een Tjasker |
Vijzelmolen |
