Middenbeemster, 28 september 2009

Veel Beemsterlingen zullen de tekenaar/illustrator Frank Muntjewerf kennen als docent tekenen op de Purmerendse Scholen Gemeenschap (PSG). Aanleiding voor een gesprek met hem was echter het boekje, 'Mijn moeder was een walvis', uitgegeven door Ger Belmer (waarover al eerder deze maand een artikel op de Beemster Bengel verscheen). Voor dit boek heeft Frank een prachtige omslag gemaakt.
Door de herinnering aan Belmer, die ik sinds 1984 ken als redacteur bij de toenmalige NNC, kwam ook de naam van Muntjewerf bij mij weer boven drijven. Deze maakt eveneens al heel lang politieke prenten voor deze krant.
Wekelijks werden op de redactie onderwerpen uitgezocht, waarover Frank zijn artistieke licht mocht laten schijnen.

IJsschots
In Beemster valt blijkbaar weinig te lachen of in aanmerking te komen voor het maken van een cartoon. Muntjewerfs enige recentelijke wapenfeit is het verlangen van de Beemster zelfstandig te blijven en dat allemaal tegen de wensen en uitspraken van meerdere gemeenten en de provincie in. Zo kon het gebeuren, dat de cartoonist in gedachten burgemeester Harry Brinkman al op een ijsschots zag ronddobberen. De cartoonist kan er wel inkomen dat dit onderwerp tot heftige standpuntinnames leidt. In zijn gevoel heeft Beemster de zaken ook wel op orde. 'Het is zo'n besloten gemeenschap binnen die hoge dijk,' vindt hij. In ieder geval werd hij er wel door geïnspireerd en de tekening? Die werd ondanks het doembeeld door de burgemeester enthousiast beoordeeld.

Verkiezingen in 2006
In 2006, ter gelegenheid van de gemeentelijke verkiezingen, kreeg Muntjewerf ook een opdracht een cartoon te maken over de coalitievorming. De leeftijd van de nieuw-benoemde wethouders greep hij bij de kraag. Wethouder Jan Klaver werd getekend met een rollator en Mia Ruijs-Buskermolen als een besje, zwaar leunend op haar stokken. Het cartoon kreeg op haar bureau in de wethouderskamer eveneens een ereplaatsje. Eigenlijk zijn beide cartoons nog of weer actueel: Beemster gaat het verhaal over het zelfstandig blijven verder uitwerken en in maart volgend jaar komen er weer verkiezingen en zullen de wethouders op hun daden afgerekend worden.

Digitaal
Voor het maken van een cartoon draait Muntjewerf zijn hand niet om. 'Als alles mee zit kan het in twee uurtjes geklaard kan zijn', zegt hij. 'maar meestal loop je tegen dingen op, die er voor zorgen dat het meer tijd gaat kosten.'
Het tekenen op zich is ook heel anders geworden. Thans gaat het digitaal. 'Als je daar eenmaal aan gewend bent, heeft dat best voordelen. Technisch is het niet makkelijker dan toen ik nog met pen, inkt en waterverf werkte. Op het punt van corrigeren en aanpassen is het echter veel eenvoudiger geworden. Je kunt nu met een klik terug in de geschiedenis van je eigen tekening. Vroeger was het dus wel veel spannender, omdat een fout toen ook écht een fout was!'
Het archiveren is eveneens gemakkelijker geworden. 'Mijn moeder hield vroeger plakboeken bij van alle tekeningen, die ik maakte. Dat was dan bladeren en zoeken. Tegenwoordig worden mijn cartoons meteen digitaal opgeslagen' aldus Muntjewerf.

Altijd in opdracht
De Beemsterling werkt altijd in opdracht, bijvoorbeeld voor de edities van het Noord-Hollands Dagblad in Alkmaar, Den Helder, Texel of Waterland. 'Ik krijg de onderwerpen meestal aangeleverd terwijl het artikel nog niet eens is geschreven. Dat maakt het wel eens moeilijk omdat ik niets weet over de achtergrond, al wordt me dat dan wel summier verteld.'

Jan Sanders
Ook andere uitgeverijen en bedrijven geven opdrachten. 'Zo moest ik eens voor een bedrijf een Nieuwjaarskaart maken over voetbal in al zijn facetten, dus met heel veel situaties. Meestal neem ik daar in mijn cartoons maar één van bij de kop. Dus ik moest er wel eerst even over peinzen hoe ik dat zou moeten aanleggen. Gelukkig behoorde Jan Sanders tot de vriendenkring van onze familie. Deze is vooral bekend om zijn kolderieke tekeningen van 'Het Kapiteintje'. Sanders was bovendien mijn leermeester en docent op de lerarenopleiding van de toenmalige Rietveldacademie. Toen ik met mijn vraag bij hem kwam, heeft hij tips gegeven hoe ik te werk zou moeten gaan. Ik ben hem nog steeds dankbaar voor zijn steun en adviezen.

Walvis
Ook het boekomslag voor 'Mijn moeder was een walvis' van Ger Belmer heeft hij dus een tekening gemaakt. Door deze fraaie plaat ziet het boek er op het eerste gezicht al meteen heel aantrekkelijk uit. Dit was natuurlijk ook een heel inspirerende opdracht.
Binnenkort gaat Muntjewerf er echter even tussenuit wat betreft het lesgeven op de PSG. Heerlijk, gewoon vijf maanden sabbatical, ontspannen doorbrengen in zijn huisje in Frankrijk en dan lekker 'kwasten', dat wil zeggen: nu eens iets heel wat anders dan het tekenen van cartoons, maar schilderijen en portretten maken.
Overigens zal hij voor zijn opdrachtgevers bereikbaar blijven. 'Het maakt immers niet meer uit, waar je bent: in Frankrijk of in de Beemster; met het internet ben je overal even dichtbij.'

NB: De in dit artikel gepubliceerde tekeningen zijn geplaatst met toestemming van de artiest.