Beemster, 9 oktober 2012

De eerste activiteit van het Nut Beemster in het nieuwe seizoen 2011/2012 na de jaarvergadering was een busrit door de Beemster, gevolgd door een boerenlunch. Gelukkig bleek het aantal aanmeldingen voldoende om de bus op het parkeerterrein van de Bamestraweg voor te laten rijden. Waar men verwacht zou kunnen hebben, dat in het kader van de komende Beemster Feesten nieuwe Beemsterlingen gebruik zouden willen maken van deze mogelijkheid om de Beemster te bekijken, bestond het gezelschap bijna uitsluitend uit trouwe oude bekenden, leden van Het Nut. Ondanks de druilerige zondag kregen ze toch een zeer gezellig uitje.

Opperbest
Er heerste in de bus al snel een opperbeste stemming. Oude bekenden werden hartelijk begroet en nieuwtjes uitgewisseld. Klokslag 11.30 uur stak de bus van wal en koos richting Middenbeemster. Gids/verteller was de heer Johan Jong, die al begon met mede te delen, dat hij in de bus heel veel meer kennis aanwezig achtte dan waarover hij wellicht beschikte.

Het weer was niet echt optimaal voor zo'n 'sight-seeing' tochtje. Regen drupte langs de ramen en soms waren ze zo beslagen dat het uitzicht op de omgeving niet voldoende was om het landschap te fotograferen. Daarom voor dit verslag maar wat plaatjes uit het archief, zoals hier het plaatje van de geschutskoepel van fort Spijkerboor met de twee kanonnen, die angstaanjagend over het landschap loeren.
Wat betreft de Stelling van Amsterdam, waartoe dit fort behoort, had de Jong zich blijkbaar behoorlijk in de historie ervan verdiept. Zo vertelde hij over de afstand waarop de forten ten opzichte van elkaar mochten staan, opdat ze elkaar niet per ongeluk dop bommen konden trakteren en over de zogenaamde drie fortrondes, waarbinnen alleen houten huizen gebouwd mochten worden.
Ook dat in Fort Middenweg nog een hele tijd na de oorlog een grote hoeveelheid explosieven opgeslagen lagen, die na veel protest door gemeente en omwonenden uiteindelijk werden weggehaald. Gelukkig maar! Zo'n kruidkamer zou maar ontploffen... daarbij zou een groot stuk uit de dijk weggeslagen worden en dan was de ramp niet te overzien geweest. De Jong vertelde ook nog, dat na de plaatsing van de Stelling op de Werelderfgoedlijst fort Spijkerboor gerestaureerd was en de geschutskoepel door specialisten van het leger zelf onder handen was genomen.
Nog meer bijzonderheid over Spijkerboor: de Duitsers hadden het fort in gebruik als gevangenis; als tijdsbesteding mochten de wanden in de gangen mooi met wandschilderingen versieren. Thans is het een natuurreservaat met veel bijzondere flora en fauna.

Wouter Sluis en Jacobus Bouman
Op de Nekkerweg vertelde de Jong over de suikerperenbomen die daar in de 19de eeuw door Wouter Sluijs werden geplant, omdat hij dacht dat de slootkanten dan ook nog productief konden zijn. Dat viel echter knap tegen. Immers, het plukken van het fruit in de hoogstambomen leverde veel problemen op. Men kon er aan de slootkant namelijk geen ladder tegen aanzetten. Gevolg: de peertjes gingen niet in de pot, maar vielen in de sloot. Tegenwoordig vindt men het zelfs de moeite van het peren rapen niet meer waard; ze zijn een beetje melig. Ze vallen op de grond en niemand ruimt ze op. Als de peren rijp zijn, kunnen fietsers in het voorbijkomen door een ongeleid projectiel worden getroffen. Maar een mooi gezicht is het wel, als de bomen in bloei staan. Wouter Sluijs is een landbouwpionier geweest en maakte naam op het gebied van de zuivelverwerking en het brongas. Er is nog zo'n grote Beemsterling in de 19de eeuw geweest: Jacobus Bouman. Tot zijn grote verdienste mag onder meer zijn boek: 'Bedijking, Opkomst en Bloei van de Beemster' worden gerekend. Daarin heeft hij nauwkeurig d.m.v. gedegen bronnenonderzoek de historie vanaf de plannen tot inpoldering tot ongeveer begin 18de eeuw beschreven. Verder was hij als agrariër zeer vooruitstrevend en kreeg landelijke bekendheid. De twee elektrische gemalen, die thans in plaats van windmolens de Beemster droog houden, zijn naar deze grote visionaire mannen uit de Beemster historie vernoemd.

Dit verslag is uiteraard slechts een kleine weergave van wat de reizigers van de Nut Bus hebben gezien.

De busrit duurde ongeveer anderhalf uur en stopte waar hij begonnen was: op het parkeerterrein van de Bamestraweg. Het laatste stukje lopen was naar de kantine van Breidablick, waar een heerlijke boerenlunch was klaargezet en waar iedereen gezellig bij elkaar aanschoof. Voorzitter Lies Mulder straalde van tevredenheid omdat zij van iedereen te horen kreeg, dat men zeer genoten had van dit uitstapje en ook dat men het programma voor seizoen 2011/2012 zeer de moeite waard vond.

Graancirkels
De volgende bijeenkomst van Het Nut is op donderdag 27 oktober in de Doopsgezinde Vermaning aan de Middenweg. Op verzoek komt Janet Ossebaard na de succesvolle avond in seizoen 2010/2011 nog een keer terug om over graancirkels vertellen.
Voor meer informatie, zie de eigen website van Het Nut Beemster: www.hetnutbeemster.nl