De Beemster Bengel
"Thuis in de Beemster"
Gebeurtenissen in en nieuwtjes uit de Beemster
van, voor en over Beemsterlingen


 
Start
Redactie
Agenda
Nieuwsarchief
Foto-impressies
In gesprek met
Verenigingen
Gastenboek
Over de Bengel
Links

Contact

Beemsterlied
Tranen van ontroering bij de 'oude mensen' van Mieke Werners

Textielkunstenares Mieke Werners doet zo één tot twee keer per jaar mee aan een expositie. Voor deelname aan meer heeft ze geen behoefte, maar wil er ook niet meer tijd aan besteden, omdat exposeren natuurlijk ten koste gaat van de uren en dagen die ze aan het maken van haar kunstwerken bezig had kunnen zijn. De tentoonstelling in Monnickendam, georganiseerd door de Waterlandse Kunstkring in de maand oktober liet ze echter niet lopen en dat heeft ze geweten! De belangstelling van de zijde van het publiek voor haar textiele werk was namelijk zo groot, dat ze meende tijdens alle openingsuren in het weekend aanwezig te moeten zijn om te reageren op vragen en emotionele opmerkingen die haar doeken met zeer oude fragiele mensen opriepen.

De groepstentoonstelling werd door zo'n 1700 bezoekers bezocht en die bleven allemaal vol bewondering, soms ook met gemengde gevoelens staan. Velen vroegen zich af of er voor deze kunst kopers zouden zijn. Want wie hangt er in hemelsnaam nu een doek met een levensgroot en 'door de tand des tijds aangetast naakt' in zijn huis op?

In de hal van een groot gebouw zouden deze opvallende kunstwerken wel kunnen passen, maar je kunt je toch zoiets niet voorstellen in een bejaardenhuis, een crematorium of een kerk. Ze hebben alledrie natuurlijk wel iets met het hiernamaals te maken maar het zou toch ook wel een tikje luguber aandoen.
Die vraag leidde tot een gesprekje van Prettig Weekend met de kunstenares in haar woonkamer en atelier in het Waterlandse Uitdam. Daar vertelde ze over de vele gesprekken die ze met de bezoekers van de expositie in Monnickendam had. "De mensen waren vaak heel ontroerd en ik kreeg verhalen te horen over oude mensen in hun eigen omgeving. Men meende familieleden in de figuren op het doek te herkennen. Dat gevoel wordt opgeroepen door de kwetsbaarheid van de ouderdom, die ik in mijn werk probeer weer te geven. Er staat niemand model voor en ik gebruik ook geen foto's van een bepaalde persoon."

Bijna natuurgetrouw
Miekes 'handleiding' is onder meer het fotoboek 100 x 100 van Truus Groen, waarin portretten van honderd honderjarige personen staan afgebeeld. Ze stralen de waardigheid, kracht en rijkdom van ouderdom uit. Dat wilde Mieke ook bereiken met textiele creativiteit. "Ik zie in die foto's bepaalde trekken, die ik in mijn werk tot uiting breng. Dus een rimpel bij de ene, een schalkse blik bij de andere en de mond van een derde of een dooraderde hand", verklaart ze. "Ik werk voornamelijk met natuurlijk materiaal: wol en zijde in diverse kleurschakeringen. Daarom krijgt mijn werk een bijna natuurgetrouwe weergave. Sommige mensen vinden het zelfs griezelig echt, maar velen worden er door ontroerd. In de kerk zag ik zelfs mensen, die met tranen in de ogen naar mijn doeken stonden te kijken! Daar werk ik dus voor. En daarom ga ik door! Gelukkig hoef ik niet echt van mijn kunst te leven en kan ik naar hartelust met deze techniek verder gaan. Ik ben nu begonnen aan twee grote portretten van een boer en een boerin."

Troost
In het atelier staat een twee meter hoge kist, daarin zit één van de bewaarde mensgrote beelden, die al in 1993 door de de textielkunstenares zijn gemaakt. "Bij textiel denk je natuurlijk aan plat werk," zegt ze "Maar ik wilde ruimtelijk werk maken, dus ging ik zoeken naar de mogelijkheden. Die eerste grote beelden zijn helemaal genaaid."
Om een zekere stijfheid te krijgen, werd geëxperimenteerd met textielverharders als paverpol, lijm en acrylverf. Ze solderdeerde eerst de constructie en gaf met dacron en meubelkous er de grove vorm aan. Voor de laatste laag maakte ze materiaal door textiel en later vezels met lijm te verbinden.
Al doende leerde ze steeds meer over het gebruik van natuurlijke vezels. Wol bleek zeer geschikt om te vilten en er was geen lijm meer nodig, waardoor het zachte textiele behouden kon blijven.
Er bestaan meerdere manieren van vilten en alle technieken gebruikt ze nu door elkaar. Zo laat ze de wol in de wasmachine vervilten tot stevige pakketten, die als basis voor het droogvilten dienen. Bij deze vilttechniek wordt een naald met weerhaakjes gebruikt en met de hand wordt vorm aan het werk gegeven. Hoe langer de vezels worden bewerkt, hoe steviger het werk wordt. 

Ongemakkelijk
In 2008 startte Mieke met haar project 'Oude mensen'; in eerste instantie waren het portretten. "Ik wilde ze iets onwezenlijks in hun blik geven. Iets wat ik in de ogen van mijn vader zag tijdens zijn verblijf in het verzorgingshuis.

Daarna stapte ik over op het maken van de vier grote doeken met levensgrote mannen en vrouwen die tijdens de expositie in de Grote Kerk van Monnickendam te zien waren.
Wij kijken ongemakkelijk naar deze naakte mensen en zij kijken ongemakkelijk terug. Dat maakt een ongelofelijke indruk, waar velen niet los van kunnen komen."

Hilde en Grootje
Miekes oude dametje in de rolstoel baart alom opzien. Hilde Labadie, die zich heeft opgeworpen als haar 'verzorgster' heeft Grootje in de rolstoel wel eens meegenomen voor een wandeling door Monnickendam.
Ook in de Grote Kerk werd Grootje rondgereden en de mensen reageerden daar verbluft op. "Bijna griezelig echt" was de reactie van velen. Veel mensen dachten dat het een echte oude dame in een rolstoel betrof."
(Er is ook een filmpje op You Tube van Hilde die met Grootje aan het wandelen is en een poosje met haar rust aan de IJsselmeerdijk. Hilde zingt daarbij een prachtig lied van Purcell).


Mieke in haar atelier met de grote voorraad wol in zakken. Dirk Scheringa Museum

Miekes werk is door de originaliteit een zeer opvallende kunstuiting, die dan wel door velen bewonderd, toch niet zo gauw aangeschaft zal worden. Mieke is zich daarvan bewust. Het was voor haar dan ook een grote teleurstelling dat het Dirk Scheringa Museum, waarvoor zij haar 'oude mensen' wel beschikbaar had willen stellen, opgedoekt werd. "Daar zouden mijn kunstwerken absoluut goed gepast hebben," meent ze.
Maar gelukkig doet ze op 13 en 14 mei 2010 weer mee aan de Kunstroute Waterland. Dan zullen de portretten van de oude boer en oude boerin, waar ze nu mee bezig is, in de kaakberg van de oude boerderij "Domme Dirk" in Broek in Waterland te zien zijn.
Mieke heeft in 1966 haar eindexamen "Textiel" bij de Rietveldacademie (Kunstnijverheidsschool) afgelegd; ze deed ervaring op in het buurt- en clubhuiswerk en was docent kunstzinnige vorming bij de Blauwe Schuit in Hoorn.'
Ze heeft een website www.textielkunstenaar.com waar nog meer werk van haar te zien is.